แก้ปัญหายื่นภาษีย้อนหลัง ต้องเสียค่าปรับเท่าไร ทำยังไงบ้าง?

การยื่นภาษีช้า หรือยื่นภาษีย้อนหลัง คืออะไร เกิดขึ้นเมื่อไร?

          สถานการณ์ยื่นภาษีช้า จะเกิดขึ้นก็ต่อเมื่อตัวแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด. 90/91) ไม่ได้ถูกยื่นภายในเวลาที่กำหนด ซึ่งปกติจะต้องไม่เกินวันที่ 31 มีนาคมของปีถัดไป สำหรับการยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาแบบกระดาษที่สำนักงานสรรพากรในพื้นที่ หรือ ไม่เกินวันที่ 8 เมษายนของปีถัดไป สำหรับการยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาออนไลน์ผ่านเว็ปไซด์ของกรมสรรพากร ทั้งนี้ เว้นแต่กรมสรรพากรจะมีการประกาศขยายเวลายื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ทำให้ต้องยื่นภาษีย้อนหลัง เพื่อแก้ไขสถานะให้ถูกต้องตามกฎหมายและหลีกเลี่ยงบทลงโทษที่อาจเกิดขึ้น

ใครต้องยื่นภาษีบ้าง ?

          แต่ก่อนจะกังวลถึงเรื่องยื่นภาษีช้า ต้องมั่นใจก่อนว่าตนเองมีหน้าที่ต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษี โดยพิจารณาจากเกณฑ์รายได้ขั้นต่ำ ดังนี้

   บุคคลธรรมดามีเงินเดือน (เงินได้ประเภทที่ 1)

• ผู้ที่มีสถานะ โสดและมีเงินได้เกิน 120,000 บาทต่อ

• ผู้ที่มีสถานะ สมรสและมีเงินได้เกิน 220,000 บาทต่อปี

   บุคคลธรรมดามีเงินได้อื่น ๆ เช่น จากการค้าขายหรือฟรีแลนซ์

• ผู้ที่มีสถานะ โสดและมีเงินได้เกิน 60,000 บาทต่อปี
• ผู้ที่มีสถานะ สมรสและมีเงินได้เกิน 120,000 บาทต่อปี 

หมายเหตุ : การยื่นภาษีและการชำระภาษีเป็นคนละส่วนกัน ผู้ที่มีรายได้พึงประเมินมีหน้าที่ต้องยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด. 90/91) แม้ว่าเมื่อคำนวณแล้วจะไม่มีภาระต้องชำระภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา เนื่องจากมีการวางแผนลดหย่อนภาษีเอาไว้แล้ว แต่หากไม่ยื่นก็ถือว่า ไม่ปฏิบัติตามกฎหมายภาษีอากรและเข้าข่ายไม่ได้ยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา ภายในระยะเวลาที่กฏหมายภาษีอากรกำหนด

ผลกระทบของการยื่นภาษีช้า หรือชำระไม่ถูกต้อง

                หากมีการยื่นภาษีช้า ผลกระทบที่ตามมาอาจไม่ใช่แค่ความยุ่งยากในการจัดการเอกสารเท่านั้น แต่ยังรวมถึงภาระทางการเงินและโทษทางกฎหมายที่จะได้รับ ซึ่งประกอบด้วย เบี้ยปรับและเงินเพิ่ม ถือเป็นบทลงโทษเกี่ยวกับภาษีอากรอย่างหนึ่ง และอาจมีโทษทางอาญาด้วย แล้วแต่ความผิดว่าเป็นเรื่องร้ายแรงขั้นไหน โดยหากบุคคลใดยื่นแบบฯ ภายในกำหนดแต่ชำระภาษีไม่ครบถ้วน หรือยื่นแบบฯ ล่าช้า ละเลย หรือหลีกเลี่ยงการยื่นแบบฯ จะต้องเสียเงินเพิ่มและเบี้ยปรับตามกฎหมายกำหนด และหากฝ่าฝืนไม่ยอมชำระ ก็ต้องรับโทษทางอาญาด้วย ซึ่งมีบทลงโทษ ดังนี้

1. กรณีไม่ชำระภาษีภายในกำหนดเวลา จะต้องเสียเงินเพิ่มอีกร้อยละ 1.5 ต่อเดือน (เศษของเดือนให้นับเป็น 1 เดือน) ของเงินภาษีที่ต้องชำระนับแต่วันพ้นกำหนดเวลาการยื่นรายการจนถึงวันชำระภาษี     
2. กรณีเจ้าพนักงานตรวจสอบออกหมายเรียก และปรากฏว่ามิได้ยื่นแบบแสดงรายการไว้หรือยื่นแบบแสดงรายการไว้แต่ชำระภาษีขาดหรือต่ำไป นอกจากจะต้องรับผิดชำระเงินเพิ่มแล้ว ยังจะต้องรับผิดเสียเบี้ยปรับอีก 1 เท่าหรือ 2 เท่าของภาษีที่ต้องชำระแล้วแต่กรณี เงินเบี้ยปรับดังกล่าวอาจลดหรืองดได้ตามระเบียบที่อธิบดีกำหนดโดยอนุมัติรัฐมนตรี     
3. กรณีไม่ยื่นแบบแสดงรายการ ภ.ง.ด.90, 91 หรือ 94 ภายในกำหนดเวลา ต้องระวางโทษปรับทางอาญาไม่เกิน 2,000 บาท      
4. กรณีจงใจ แจ้งข้อความเท็จ หรือแสดงหลักฐานเท็จหรือฉ้อโกง เพื่อหลีกเลี่ยงหรือพยายามหลีกเลี่ยงการเสียภาษีอากร มีโทษจำคุกตั้งแต่ 3 เดือนถึง 7 ปี และปรับตั้งแต่ 2,000 บาท ถึง 200,000 บาท
5. กรณีเจตนาละเลยไม่ยื่นแบบแสดงรายการเพื่อหลีกเลี่ยงการเสียภาษีอากร มีโทษปรับไม่เกิน 200,000 บาท หรือจำคุกไม่เกิน 1 ปี หรือทั้งจำทั้งปรับ

วิธียื่นภาษีย้อนหลังด้วยตัวเอง

                สำหรับผู้ที่พลาดกำหนดไปแล้ว ควรเร่งดำเนินการยื่นภาษีย้อนหลังได้ทั้งทางออนไลน์หรือไปยื่นที่สำนักงานสรรพากรในพื้นที่ เพื่อไม่ให้ภาระหนี้ทางภาษี (เงินเพิ่ม) ถูกคำนวณไปเรื่อยๆ โดยมีขั้นตอนดังนี้

เตรียมเอกสารให้พร้อม

• แบบแสดงรายการภาษี : ภ.ง.ด. 90 หรือ 91 ที่กรอกข้อมูลถูกต้องของปีภาษีที่ต้องการยื่น
• หลักฐานรายได้ : หนังสือรับรองการหักภาษี ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) หรือหลักฐานการรับเงินได้อื่น ๆ
• หลักฐานค่าลดหย่อน : ใบเสร็จรับเงิน หนังสือรับรองการชำระเบี้ยประกันภัยเช่น ประกันชีวิต หรือประกันสุขภาพ ดอกเบี้ยกู้ยืมบ้าน หรือใบรับรองการบริจาค ตามเงื่อนไขการลดหย่อนภาษี

ยื่นแบบภาษีย้อนหลัง

                การยื่นภาษีย้อนหลัง สามารถทำได้ 2 ช่องทางหลัก

        1. ยื่นที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่

                นำเอกสารที่เตรียมไว้ไปติดต่อที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ที่ใกล้ที่สุด หรือสำนักงานที่รับผิดชอบตามภูมิลำเนา เพื่อให้ได้รับคำแนะนำในการกรอกแบบฟอร์มยื่นภาษีย้อนหลัง โดยเจ้าหน้าที่จะเป็นผู้คำนวณค่าปรับ (ทั้งเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม) ให้เสร็จสรรพในขั้นตอนเดียว ถือเป็นช่องทางที่เร็วที่สุดในการทราบยอดชำระที่ถูกต้องและจบเรื่อง

        2. ยื่นภาษีย้อนหลัง ออนไลน์ (e-Filing):

                แม้ว่าระบบ e-Filing จะออกแบบมาสำหรับการยื่นแบบภายในกำหนด แต่หากเข้าสู่ระบบหลังจากเลยกำหนดเวลาแล้ว ระบบจะยังคงอนุญาตให้ยื่นแบบได้ โดยระบบจะคำนวณเงินเพิ่ม (1.5% ต่อเดือน) ให้โดยอัตโนมัติ อย่างไรก็ตาม ระบบจะไม่สามารถคำนวณ “เบี้ยปรับ” ได้ ทำให้ต้องพิมพ์แบบฟอร์มที่ยื่นออกมา จากนั้นนำไปติดต่อชำระที่สำนักงานสรรพากรพื้นที่ด้วยตนเอง เพื่อให้เจ้าหน้าที่ประเมินเบี้ยปรับและชำระเงินเพิ่มในส่วนที่เหลือ

ชำระภาษี

                เมื่อเจ้าหน้าที่คำนวณยอดรวม ทั้งภาษีที่ต้องชำระ รวมถึงเบี้ยปรับและเงินเพิ่มเรียบร้อยแล้ว จะสามารถชำระเงินได้ทันทีที่สำนักงานสรรพากร หรือตามช่องทางที่กรมสรรพากรกำหนด จากนั้นจะถือว่าการยื่นภาษีย้อนหลังเสร็จสมบูรณ์

เคล็ดลับช่วยลดโอกาสยื่นภาษีช้า

                เพื่อหลีกเลี่ยงการยื่นภาษีล่าช้าที่ทำให้ต้องรับภาระเบี้ยปรับและเงินเพิ่ม ควรศึกษาวิธีคำนวณภาษีให้ถี่ถ้วน ภายในระยะเวลาที่กรมสรรพากรกำหนดให้ยื่นแบบแสดงรายการภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา (ภ.ง.ด. 90/91) เพื่อจะได้ไม่ต้องเสียเวลาในการยื่นแบบฯ เพิ่มเติม โดยสามารถนำเคล็ดลับเหล่านี้ไปปรับใช้ได้เลย

• ตั้งเวลาวันครบกำหนดยื่นภาษีในโทรศัพท์มือถือ : กำหนดวันแจ้งเตือนล่วงหน้าหลายครั้ง เช่น 1 กุมภาพันธ์, 1 มีนาคม และ 31 มีนาคม เพื่อให้มีเวลาเตรียมตัวอย่างน้อย 2 - 3 เดือน
• เตรียมเอกสารลดหย่อนตั้งแต่ต้นปี : จัดทำแฟ้มเอกสารสำหรับภาษีโดยเฉพาะ เพื่อเก็บใบเสร็จรับเงินและหนังสือรับรองการลดหย่อนภาษีในทันทีที่ได้รับ เช่น เบี้ยประกันชีวิตที่ซื้อเพื่อลดหย่อนภาษี เพื่อป้องกันการสูญหายเมื่อถึงเวลายื่น
• ใช้ e‑Filing ทันทีที่ระบบเปิดให้เข้าไปยื่นภาษี : การยื่นภาษีออนไลน์เป็นวิธีที่สะดวกและรวดเร็วที่สุด เนื่องจากมีระบบช่วยคำนวณและตรวจสอบความถูกต้องเบื้องต้นได้ทันที จึงควรจัดการให้เร็วที่สุด
• หากมีรายได้หลายทาง ควรเก็บหลักฐานไว้เป็นระบบ : สำหรับฟรีแลนซ์ ควรบันทึกรายรับ-รายจ่ายอย่างสม่ำเสมอ พร้อมขอหนังสือรับรองหัก ณ ที่จ่าย (50 ทวิ) จากผู้ว่าจ้างทุกครั้ง

วางแผนการเงินตั้งแต่วันนี้ สู่การลงทุนที่คุ้มค่าเพื่อลดหย่อนภาษี !  

          การยื่นภาษีล่าช้า หรือยื่นภาษีย้อนหลัง ไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะมีทั้งค่าปรับ เงินเพิ่ม รวมถึงโอกาสถูกตรวจสอบย้อนหลังหลายปี การแก้ปัญหาที่ดีที่สุดคือการวางแผนตั้งแต่วันนี้ ทั้งการวางแผนวิธียื่นภาษีออนไลน์ให้ทันกำหนดและการวางแผนลดหย่อนภาษีอย่างเป็นระบบ

          เพราะการวางแผนภาษีตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยสร้างความมั่นคงทางการเงินในอนาคต โดยสามารถเริ่มต้นวางแผนลดหย่อนภาษีผ่านการทำประกันชีวิตและสุขภาพ  จากพรูเด็นเชียล ประเทศไทย ที่มอบผลประโยชน์สองต่อ

• ลดหย่อนภาษี :  เบี้ยประกันสุขภาพ สามารถนำมาใช้สิทธิประโยชน์ทางภาษีได้สูงสุดไม่เกิน 25,000 บาท ต่อปีและเมื่อรวมกับเบี้ยประกันชีวิต สามารถลดหย่อนได้สูงสุดไม่เกิน 100,000 บาท ทั้งนี้เป็นไปตามหลักเกณฑ์ที่กรมสรรพากรกำหนด ซึ่งช่วยลดภาระภาษีที่ต้องชำระลงได้อย่างถูกต้องตามกฎหมา ยภาษีอากร
• คุ้มครองความเสี่ยง : สร้างความอุ่นใจหากเกิดเหตุไม่คาดฝัน เจ็บป่วย หรือต้องเข้ารับการรักษาพยาบาล

          ประกันชีวิตและสุขภาพ จากพรูเด็นเชียล ประเทศไทย ช่วยสร้างความมั่นคงทางการเงินด้วยแผนประกันชีวิตที่ออกแบบมาอย่างเข้าใจ เพื่อให้สามารถวางแผนลดหย่อนภาษีได้อย่างเต็มที่ และมั่นใจได้ว่าสุขภาพและการเงินจะได้รับการดูแลอย่างดีที่สุด

หมายเหตุ

• ความคุ้มครองขึ้นอยู่กับแผนประกันภัยที่เลือก
• เงื่อนไขความคุ้มครองเป็นไปตามที่กรมธรรม์กำหนด
• ผู้ซื้อควรทำความเข้าใจรายละเอียดความคุ้มครอง และเงื่อนไขก่อนตัดสินใจทำประกันภัยทุกครั้ง

ข้อมูลอ้างอิง

• กรมสรรพากร. (ม.ป.ป.). กรณีไม่ชำระภาษีตามกำหนดเวลา. สืบค้นเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2568 จาก https://www.rd.go.th/562.html?
•  กรมสรรพากร. (ม.ป.ป.). ผู้ที่มีเงินได้เกิดขึ้นในระหว่างปีภาษีมีหน้าที่ต้องยื่นแบบฯ เสียภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาทุกกรณีหรือไม่?. สืบค้นเมื่อวันที่ 17 พฤศจิกายน 2568 จาก https://www.rd.go.th/551.html