ยุคเปลี่ยน มุกเปลี่ยน แก๊งมิจฉาชีพก็พัฒนากลโกงที่ซับซ้อนขึ้นเรื่อย ๆ เพื่อหลอกลวงเหยื่อ แม้จะมีข่าวผู้ที่ถูกหลอกจากแก๊งคอลเซ็นเตอร์ให้เห็นมากขึ้น แต่ก็ยังคงมีผู้ตกเป็นเหยื่ออยู่เสมอ ยิ่งในยุคออนไลน์ เทคโนโลยีที่ทันสมัย โอนง่าย จ่ายสะดวก ทำให้การทำงานของมิจฉาชีพง่ายยิ่งขึ้นไปอีก การรู้เท่าทันกลโกงใหม่ ๆ ติดตามข่าวสารอยู่เสมอ ก็จะช่วยให้ไม่ตกเป็นเหยื่อและสูญเสียทรัพย์สิน ให้กับแก๊งมิจฉาชีพไม่ว่าจะมาในรูปแบบไหนก็ตาม
มุกเก่าไป มุกใหม่มา มีกลโกงอะไรใหม่ ๆ
ที่เราต้องตามให้ทันมิจฉาชีพออนไลน์บ้าง?
หลอกล่อด้วยสิ่งจูงใจต่างๆ
หลอกว่าให้ผลตอบแทนสูง เป็นแรงจูงใจ เสนอผลตอบแทนที่สูงเกินจริง เพื่อดึงดูดความสนใจ ทำให้หลายคนหลงเชื่อ และตัดสินใจลงทุนโดยไม่ตรวจสอบข้อมูลอย่างรอบคอบ เช่น ลงทุนธุรกิจน้ำมัน ธุรกิจพลังงาน ลงทุนทองคำ หรือเงินดิจิทัล Forex รวมไปถึงตลาดหลักทรัพย์ต่างชาติ และเกมออนไลน์ 1 เป็นต้น
หลอกให้กู้เงิน แอบอ้างเป็นผู้ให้บริการเงินกู้ แล้วโฆษณาผ่านเว็บไซต์ต่าง ๆ อ้างดอกเบี้ยต่ำ อนุมัติเงินเร็ว ไม่ตรวจสอบเครดิตบูโร เมื่อติดต่อไปขอกู้เงิน มิจฉาชีพจะอ้างว่าจะส่งสัญญาให้กับผู้ขอกู้ เพื่อลงลายมือชื่อ พร้อมทั้งขอให้โอนเงินชำระค่าทำสัญญา ค่ามัดจำ ส่วนมากมักจะรีบร้อน เพราะกลัวว่าจะไม่ได้เงินกู้ จึงรีบโอนเงินให้กับผู้ให้กู้ในเวลาที่กำหนด แต่เมื่อติดต่อกลับไป จะพบว่าไม่สามารถติดต่อได้ และสูญเงินให้กับมิจฉาชีพไป
หลอกให้ทำงานเสริมผ่านช่องทางออนไลน์ ชักชวนให้ทำงานออนไลน์ในธุรกิจที่ไม่มีอยู่จริง หากหลงเชื่อก็จะให้จ่ายเงินประกัน โดยแอบอ้างแอปพลิเคชัน เช่น TikTok, Facebook, YouTube, Shopee, Lazada โดยเป็นการหลอกให้กดไลก์ กดแชร์ เพิ่มยอดวิว รับออเดอร์ ทำสต็อกสินค้า สุดท้ายหลอกเอาเงินประกัน
หลอกให้รักแล้วลงทุน ส่วนใหญ่แล้วผู้เสียหายมักตกเป็นเหยื่อจากแอปฯ หาคู่ โดยมิจฉาชีพมักใช้โปรไฟล์ของคนหน้าตาดีเข้ามาตีสนิท อาจทำความรู้จักในช่วงเวลาไม่นาน จากนั้นใช้ความไว้ใจหลอกให้ลงทุนผ่านแอปฯ หรือโปรแกรมปลอม เป็นการใช้วิธีการคล้ายกับการหลอกทำงานเสริม แต่ใช้วิธีเข้าหาแบบคนรัก แล้วค่อยหลอก
หลอกว่าได้รับรางวัล มิจฉาชีพมักจะส่งข้อความมาทาง SMS หรือทาง LINE โดยอ้างว่าเป็นผู้โชคดีที่ได้รับรางวัลใหญ่ที่ล่อตาล่อใจ แต่มีเงื่อนไข คือ ต้องเสียค่าธรรมเนียมก่อน จึงจะรับรางวัลได้ หรืออาจหลอกให้กรอกข้อมูลทางการเงินเพื่อรับรางวัล ซึ่งแท้จริงแล้วเป็นการหลอกลวงเพื่อขโมยข้อมูล และหลอกเอาเงินค่าธรรมเนียม
หลอกผ่านสื่อปลอม หรือบุคคลที่สร้างเรื่องขึ้นมา
ใช้บุคคลที่มีชื่อเสียงมาเป็นพรีเซนเตอร์ หรือผู้สนับสนุน ช่วยเพิ่มความน่าเชื่อถือให้กับโครงการลงทุน ทำให้เหยื่อรู้สึกมั่นใจ และตัดสินใจลงทุนง่ายขึ้น
แฮกโปรไฟล์มาหลอก แอบอ้างยืมเงิน โดยเฉพาะโปรไฟล์ Facebook, Line, Instagram เหยื่อส่วนใหญ่มักถูกแฮกเข้าบัญชีส่วนตัว ก่อนจะใช้วิธีสุ่มทักข้อความจากเพื่อนหรือคนสนิทของเจ้าของบัญชีตัวจริง หากหลงเชื่อ และโอนเงินให้ จากนั้นจะถูกบล็อกทันที
หลอกติดตั้งแอปฯ เพื่อดูดข้อมูล มักจะแอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่ หรือหน่วยงานที่น่าเชื่อถือ ออกอุบายให้ดาวน์โหลดโปรแกรมที่ควบคุมหน้าจอจากระยะไกล อาจเป็นการส่งลิงก์ติดตั้งแอปฯ ผ่านทางข้อความ หลอกให้เปิดการเข้าถึงแบบพิเศษ (Accessibility Service) เป็นการอนุญาตให้ตัวแอปฯ สามารถเข้าถึง และควบคุมการสั่งงานสมาร์ทโฟนแทนผู้ใช้งาน ทำให้มิจฉาชีพแอบเข้าใช้งาน หรือควบคุมสมาร์ทโฟนจากทางไกลได้ เช่น การรีโมทดูหน้าจอขณะที่พิมพ์รหัสผ่าน หรือข้อมูลส่วนตัวผ่านการใช้งานแอปฯ ต่าง ๆ
หลอกด้วย SMS ปลอม มักจะใช้ชื่อของหน่วยงาน หรือองค์กรที่น่าเชื่อถือ ส่งข้อความแนบลิงก์มาด้วย โดยลิงก์นั้นอาจจะเป็นไวรัส หรือเป็นลิงก์สำหรับกรอกข้อมูล เพื่อหลอกเอาข้อมูลส่วนตัวของเหยื่อไปทำธุรกรรมทางการเงินต่อไป
เว็บไซต์ปลอม มิจฉาชีพจะทำการสร้างเว็บไซต์ปลอมให้ดูน่าเชื่อถือ โดยชื่อ URL อาจจะถูกเปลี่ยนเล็กน้อย หากไม่สังเกตอย่างละเอียด อาจเชื่อว่าเป็นเว็บไซต์จริงได้ ซึ่งอาจส่งลิงก์ของเว็บไซต์ปลอมนี้ผ่านทางไลน์ หรือข้อความ เพื่อให้เหยื่อกดเข้าไป และทำการขโมยข้อมูล ดังนั้นหากสงสัยเกี่ยวกับเว็บไซต์ที่จำเป็นต้องกดเข้าไป อาจนำไปตรวจสอบได้ที่ https://www.checkgon.com/ เว็บไซต์ของกองบัญชาการตำรวจสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี
แอปฯ เงินกู้เถื่อน เมื่อเข้าไปกู้ อาจจะเจอดอกเบี้ยที่แสนโหด หากจ่ายดอกเบี้ยช้า จะโดนข่มขู่ หรือโทรทวงถามจากคนใกล้ชิด เพราะแอปฯ เงินกู้เถื่อนสามารถเข้าถึงข้อมูลต่าง ๆ ในโทรศัพท์ ทั้งยังเสี่ยงถูกเอาข้อมูลไปเปิดบัญชีม้า เพื่อใช้ในทางผิดกฎหมาย
ใช้ AI และ Deepfake สร้างวิดีโอ หรือเสียงปลอมที่แอบอ้างเป็นบุคคลที่มีชื่อเสียงหรือคนที่คุณรู้จัก เพื่อหลอกลวงให้โอนเงินหรือส่งข้อมูลสำคัญ
หลอกโดยการข่มขู่ให้กลัว
หลอกลวงว่าพบการกระทำความผิดฐานฟอกเงิน หรือส่งพัสดุที่ผิดกฎหมาย และใช้ชื่อของเจ้าหน้าที่ตำรวจมากดดันให้เกิดความกลัว เช่น บอกว่าต้องมารายงานตัว ที่สน. ซึ่งไกลจากสถานที่ที่เหยื่ออยู่ให้ทันภายในเวลาที่กำหนด หากไม่เป็นไปตามนั้น จะดำเนินการจับกุมทันที แล้วจึงเสนอทางออกให้ ว่าหากไม่สามารถมารายงานตัวได้ ให้ โอนเงินทั้งหมดในบัญชีที่เกี่ยวข้องกับการฟอกเงินมาตรวจสอบ ซึ่งกว่าจะรู้ตัวก็สูญเงิน ไปแล้ว
หลอกว่าติดต่อมาจากหน่วยงานราชการ เช่น กรมที่ดิน กรมบัญชีกลาง กรมสรรพากร การไฟฟ้า การประปา สำนักงานประกันสังคม เป็นต้น โดยมักจะให้เพิ่มเพื่อน แล้วหลอกส่งคลิกลิงก์อันตราย หรือคิวอาร์โค้ดปลอม
ยินยอมให้ผู้อื่นใช้บัญชีธนาคาร (บัญชีม้า) ผู้ถูกหลอกมักเป็นผู้มีรายได้น้อย หรือกลุ่มเปราะบางที่ต้องการหารายได้เสริม จึงถูกหลอกให้เปิดบัญชีเพื่อแลกกับเงิน แล้วนำบัญชีเหล่านั้นไปกระทำการหลอกลวงผู้อื่น หรือฟอกเงิน
ป้องกันและรับมือไม่ให้ตกเป็นเหยื่อมิจฉาชีพออนไลน์
มีสติทุกครั้งก่อนรับโทรศัพท์ที่ไม่คุ้นเคย ไตร่ตรองว่าข้อมูลที่เราได้รับมานั้นจริงหรือไม่ มีส่วนไหนที่น่าสงสัย หากพบว่าข้อมูลนั้นไม่เป็นความจริง หรือน่าสงสัย ให้หยุดการติดต่อกับบุคคลนั้น และกดวางสายทันที
ปลายสายแอบอ้างเป็นเจ้าหน้าที่ แล้วแจ้งข้อมูล ทั้งชื่อ-นามสกุล เลขบัตรประจำตัวประชาชน ตรงทั้งหมด ให้แจ้งกลับว่าจะติดต่อสำนักงานใหญ่เอง แล้วรีบกดวางสาย จากนั้นปรึกษาครอบครัว หาข้อมูลเบอร์โทรศัพท์ หรือเว็บไซต์ทางการของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรง เพื่อทำการเช็คข้อมูลอีกครั้ง ห้ามโทรกลับเบอร์ที่โทรเข้ามา หรือเบอร์ที่ปลายสายบอกไว้
ห้ามให้ข้อมูลส่วนตัว และข้อมูลทางการเงิน แม้ผู้ติดต่อจะอ้างว่าเป็นหน่วยงานราชการหรือสถาบันการเงิน โดยเฉพาะการให้ข้อมูลผ่านทางโทรศัพท์ และลงข้อมูลในเว็บไซต์
คิดก่อนคลิก ไม่ดาวน์โหลดไฟล์แปลกๆ แอปพลิเคชันที่น่าสงสัย แอปฯ เงินกู้เถื่อน ที่ส่งมาทาง LINE, Facebook หรือ SMS ไม่ว่าจะถูกส่งมาจากคนที่รู้จักหรือไม่ก็ตาม ควรตรวจสอบให้แน่ใจว่าเป็นไฟล์ที่ปลอดภัย ส่วนการติดตั้งแอปพลิเคชันต่าง ๆ ควรติดตั้งจากแอปฯ ที่อยู่ใน App Store หรือ Google Play Store เท่านั้น
ไม่หลงกล รีบโอนเงินเข้าบัญชีที่น่าสงสัยทุกกรณี หากถูกแอบอ้างว่าทำผิด ต้องตรวจสอบเงินในบัญชี หรือต้องโอนเงินไปที่ชื่อบัญชีแปลก ๆ ให้รีบวางสาย ตั้งสติให้ดี ปรึกษาคนในครอบครัวหรือคนใกล้ชิด แล้วติดต่อสำนักงานที่เกี่ยวข้องโดยตรง
ไม่ช่วยคนแปลกหน้าทำธุรกรรมการเงิน หรือช่วยโอนเงินโดยเด็ดขาด เพราะอาจกลายเป็นเหยื่อ หรือผู้ร่วมกระทำความผิดโดยไม่รู้ตัว
ตั้งค่าความเป็นส่วนตัว การเข้าแอปพลิเคชันหรือการเข้าถึงข้อมูลส่วนตัวบนโทรศัพท์ เว็บไซต์ ควรมีการเข้ารหัสผ่านและใช้การยืนยันตัวตน 2 ชั้น เพิ่มความปลอดภัยให้บัญชีออนไลน์ และไม่ควรใช้รหัสผ่านซ้ำ ๆ กับทุกแอปพลิเคชัน เพื่อไม่ให้มิจฉาชีพเข้าถึงข้อมูลได้ง่าย ๆ
เช็คให้ดีก่อนเชื่อว่าเป็นบัญชีทางการ ทั้ง LINE, FACEBOOK, Instagram เช่น
LINE (ไลน์) รูปแบบของโปรไฟล์ จะแตกต่างจากบัญชี LINE แชทแบบปกติ คือ มีสัญลักษณ์โล่รูปดาวหน้าชื่อบัญชี โล่สีน้ำเงินหรือสีเขียว หมายถึง บัญชีทางการ ที่ผ่านการรับรองจาก LINE แล้ว สามารถเชื่อถือได้ หากเป็นโล่สีเทา หมายถึง บัญชีทางการที่ยังไม่ผ่านการรับรองจาก LINE ต้องตรวจสอบกับร้านค้าหรือหน่วยงานนั้น ๆ อีกครั้ง ทั้งนี้ บัญชีทางการจะไม่สามารถเพิ่มผู้ใช้เป็นเพื่อน หรือส่งข้อความหาผู้ใช้ก่อน โดยที่ไม่ได้เป็นเพื่อนกัน ซึ่งผู้ใช้จะต้องเป็นผู้เพิ่มบัญชีทางการก่อนเสมอ
FACEBOOK, Instagran ค้นหาเพจหรือโปรไฟล์ที่ด้านบนสุดแล้วคลิกเครื่องหมาย แว่นขยาย > มองหาไอคอนเครื่องหมายถูกสีฟ้า (Meta Verified) ซึ่งจะอยู่ข้าง ๆ ชื่อของเพจ ถ้ามีไอคอนดังกล่าวแสดงว่าเป็นบัญชีจริง
ทั้งนี้ หากมีการขอเงินในรูปแบบของบัตรของขวัญ การโอนเงิน หรือการจ่ายเงินผ่าน Messenger หรือขอข้อมูลด้านการเงิน หรือส่งลิงก์หรือเว็บไซต์ที่น่าสงสัย ซึ่งขอข้อมูลส่วนตัว ให้สงสัยไว้เลยว่าอาจจะเป็นบัญชีปลอมหรือเป็นมิจฉาชีพ
จัดการสมาร์ทโฟนและแอปพลิเคชันของเรา เพื่อความปลอดภัย
ปิดการเข้าถึงแบบพิเศษ (Accessibility Service) ไม่ควรเปิดการใช้งานการเข้าถึงแบบพิเศษไว้ตลอดเวลาหากไม่ได้ใช้งาน สามารถปิดโหมด โดยไปที่เมนูการตั้งค่า (Setting) > การช่วยเหลือการเข้าถึงแบบพิเศษ (Accessibility Service) > ปิดการใช้งานทั้งหมด
งดการตั้งค่า LINE เป็นสาธารณะ และปฏิเสธการรับข้อความจากคนที่ไม่ได้เป็นเพื่อน โดยเลือกเมนู ‘ตั้งค่า’ จากหน้าหลัก > เลือก ‘ความเป็นส่วนตัว’ (Privacy) > เปิดการตั้งค่า ‘ปฏิเสธการรับข้อความ’ และไม่ควรเพิ่มเพื่อนจากคนที่ไม่รู้จัก หรือจากข้อความเชิญชวนที่น่าสงสัยโดยเด็ดขาด
Free Wi-Fi ไม่ปลอดภัยเสมอไป ควรปิดการเชื่อมต่อ Wi-Fi แบบอัตโนมัติ ในขณะที่ทำธุรกรรมสำคัญ เช่น การทำธุรกรรมธนาคารออนไลน์ หรือการเข้าสู่ระบบบัญชีต่าง ๆ หากจะเชื่อมต่อ Free Wi-Fi ต้องตรวจสอบให้แน่ใจว่าปลอดภัย เพราะเครื่องของคุณอาจไปเชื่อมต่อกับ Wi-Fi ที่ไม่ปลอดภัยโดยไม่รู้ตัวได้ ในบางสถานที่ก็อาจเสี่ยงที่จะเกิดการโจรกรรมข้อมูล (Session Hijacking) ซึ่งมิจฉาชีพอาจจะเข้าถึงข้อมูลบัญชีโซเชียลมีเดีย ธุรกรรมทางการเงิน นอกจากนี้ไม่ควรติดตั้ง หรืออัปเดตซอฟต์แวร์ และไม่ล็อกอินเข้าสู่ระบบเว็บไซต์ต่าง ๆ ขณะเชื่อมต่อ Free Wi-Fi
การใช้สายชาร์จมือถือในที่สาธารณะ มีความเสี่ยงถูกดูดข้อมูล สายชาร์จมือถือที่แฮกข้อมูลได้มีอยู่จริง การใช้สายชาร์จมือถือในที่สาธารณะ เช่น โรงแรม สนามบิน ห้างสรรพสินค้า ก็มีความเสี่ยงเช่นกัน การป้องกันที่ดีที่สุด คือ ใช้สายชาร์จมือถือส่วนตัว ไม่ยืมของผู้อื่น หรือไม่ใช้สายชาร์จมือถือแบบสาธารณะ และหากต้องการซื้อสายชาร์จมือถือใหม่ ควรเลือกซื้อเฉพาะของแท้ที่เป็นแบรนด์เดียวกับโทรศัพท์มือถือ หรือซื้อยี่ห้อที่มีความน่าเชื่อถือ
หากใช้ไอโฟน อย่าลืมเปิดแอปฯ Find My ซึ่งมีไว้เพื่อแก้ไขปัญหาการลืมอุปกรณ์ต่าง ๆ ไว้นอกสถานที่ ทำไอโฟนหาย หรือถูกขโมยไป นอกจากจะช่วยค้นหาอุปกรณ์แล้ว ยังสามารถกดปุ่มเพื่อลบข้อมูลสำคัญในเครื่องได้อีกด้วย เป็นอีกหนึ่งวิธีป้องกันมิจฉาชีพในยุคปัจจุบัน โดยสามารถตั้งค่าโดยไปที่เมนู ‘ตั้งค่า’ (Setting) เลือกชื่อของตัวเอง > คลิกที่รูปแอปฯ Find My > คลิก Find My iPhone > จากนั้นให้เปิดใช้งานทุกฟีเจอร์ ทั้ง Find My iPhone, Find My Network และ Send Last
เมื่อพลาดเป็นเหยื่อมิจฉาชีพแล้วต้องทำอย่างไร?
หากตกเป็นเหยื่อของมิจฉาชีพ ให้รีบแจ้งความ หรือแจ้งหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรง เช่น สถาบันการเงิน เจ้าหน้าที่ตำรวจ เพราะอาจยับยั้งการหลอกลวงของมิจฉาชีพได้ หรืออาจเป็นการแจ้งเบาะแสเพื่อนำไปสู่การจับกุมเหล่ามิจฉาชีพได้
สายด่วนสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ศูนย์ AOC โทร 1441 (24 ชั่วโมง)
แจ้งความออนไลน์ได้ที่กองกองบัญชาการตำรวตสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี > https://thaipoliceonline.go.th/
เช็กเว็บไซต์ปลอม เช็กเบอร์ต้องสงสัย เช็กบัญชีธนาคาร ได้ที่เว็บไซต์กองบัญชาการตำรวตสืบสวนสอบสวนอาชญากรรมทางเทคโนโลยี >https://www.checkgon.com/
อ้างอิง
1 https://www.thaipbs.or.th/now/content/2044
2 https://www.tcc.or.th/scam-trick-12jan68/
3 https://www.krungsri.com/th/plearn-plearn/beware-using-free-wifi
4 https://www.pptvhd36.com/news/%E0%B9%84%E0%B8%AD%E0%B8%97%E0%B8%B5/230161
6 https://www.thairath.co.th/lifestyle/life/2604541
7 https://today.line.me/th/v2/article/VxZROXR
8 https://www.facebook.com/help/2470334116391218/?locale=th_TH