ควรทำตามวัตถุประสงค์และระยะเวลาที่ต้องใช้เงิน โดยเงินสำรองฉุกเฉินต้องเน้นสภาพคล่องสูง เช่น บัญชีออมทรัพย์ดอกเบี้ยสูง ส่วนเป้าหมายระยะสั้น (1-3 ปี) ควรเน้นความมั่นคง เช่น เงินฝากประจำ และสำหรับเป้าหมายระยะยาว (5 ปีขึ้นไป) ค่อยนำไปลงทุนในสินทรัพย์ที่มีโอกาสเติบโตสูงเพื่อสร้างผลตอบแทน
จะเห็นได้ว่า ปัจจุบันเศรษฐกิจมีความผันผวนจากสถานการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นทั่วโลก ส่งผลให้ค่าครองชีพสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง หลายคนจึงเริ่มรัดเข็มขัดและบริหารค่าใช้จ่ายในแต่ละวัน การวางแผนการเงินจึงกลายเป็นพื้นฐานสำคัญของชีวิตที่ทุกคนควรเริ่มตั้งแต่วันนี้ ไม่ว่าคุณจะเพิ่งเริ่มทำงาน มีครอบครัว หรือใกล้เกษียณ การบริหารเงินที่ดีจะช่วยให้คุณบริหารรายได้ ทั้งยังช่วยควบคุมค่าใช้จ่าย เพื่อสร้างความมั่นคงทางการเงิน และพร้อมรับมือกับเหตุไม่คาดฝันได้อย่างมั่นคง
สำหรับคนที่อยากรู้ว่า การวางแผนทางการเงินที่มีประสิทธิภาพมีหลักการอย่างไรบ้าง? เรามี 12 วิธีวางแผนการเงิน ที่สามารถเริ่มทำได้ทันที เพื่อสร้างอนาคตที่มั่นคงและการใช้ชีวิตที่มีอิสระ หมดกังวลเรื่องการเงิน
การวางแผนการเงินคืออะไร และทำไมถึงสำคัญ?
การวางแผนทางการเงิน คือ การบริหารจัดการรายรับ รายจ่าย หนี้สิน การออม และการลงทุน ให้สอดคล้องกับเป้าหมายชีวิตอย่างเป็นระบบ เพื่อให้มีเสถียรภาพทางการเงิน และสามารถใช้ชีวิตได้อย่างมั่นคงในทุกช่วงวัย
การวางแผนการเงินที่ดีไม่ใช่เรื่องไกลตัว เพราะช่วยให้เราควบคุมการใช้จ่าย ลดความเสี่ยงทางการเงิน สร้างฐานะ และพร้อมรับมือเหตุการณ์ไม่คาดฝันได้ดีกว่าเดิม
12 ขั้นตอนการวางแผนการเงินที่เริ่มทำได้ทันที
สำหรับใครที่กำลังต้องการวางแผนทางการเงินและต้องการรู้ว่ามีขั้นตอนอะไรบ้าง ?เรามี 12 ขั้นตอนง่าย ๆ ที่ไม่ต้องมีความรู้ทางการเงิน ขอเพียงมีความตั้งใจจริงก็สามารถทำได้มาฝากกัน
1. ประเมินสถานะทางการเงินปัจจุบัน
เริ่มจากสิ่งพื้นฐานที่ทุกคนควรทำก่อนเริ่มต้นการวางแผนทางการเงิน คือ การทำความเข้าใจสถานะการเงินของตัวเองอย่างละเอียด โดยการตรวจสอบรายรับ รายจ่าย หนี้สิน และทรัพย์สินทั้งหมด ซึ่งจะช่วยให้เห็นภาพรวมทางการเงินและจุดที่ควรปรับปรุง เพื่อวางแผนใช้เงินอย่างมีประสิทธิภาพ
นอกจากนี้ แนะนำให้ทำบัญชีรายรับรายจ่ายเป็นประจำทุกวัน เพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจนว่าควรปรับพฤติกรรมการใช้เงินอย่างไร เพื่อให้บรรลุเป้าหมายทางการเงิน
2. กำหนดเป้าหมายทางการเงินให้ชัดเจน
หลายคนพลาดมาตกม้าตายจากการวางแผนทางการเงินที่ไม่ระบุรายละเอียดที่ชัดเจน ทำให้ไม่สามารถไปถึงเป้าหมายได้สักที หากใครยังติดกับดักนี้อยู่ ลองมาวางเป้าหมายโดยใช้หลัก SMART Goal กันดู
การสร้างเป้าหมายแบบ Smart Goal
- S: Specific มีความเฉพาะเจาะจงและชัดเจน
- M: Measurable วัดผลได้
- A: Achievable ทำได้จริง
- R: Relevant มีความสอดคล้องกับเป้าหมายระยะยาว
- T: Time-bound มีกรอบเวลาที่ชัดเจน
ตัวอย่างเช่น
- เป้าหมายระยะสั้น เก็บเงินฉุกเฉิน 3 เท่าของรายจ่ายต่อเดือน
- เป้าหมายระยะกลาง เก็บเงินดาวน์จำนวน 500,000 บาท เพื่อซื้อบ้านราคา 5 ล้านภายใน 5 ปี
- เป้าหมายระยะยาว เก็บเงินเกษียณ 10 ล้านบาทภายในอายุ 60 ปี
3. ตั้งงบประมาณและวางแผนการใช้เงินในชีวิตประจำวัน
ใช้ กฎการบริหารการเงินแบบ 50/30/20 เพื่อจัดสรรรายได้และรายจ่ายอย่างเหมาะสม เช่น
- 50% สำหรับค่าใช้จ่ายจำเป็น
- 30% สำหรับความสุขส่วนตัว
- 20% สำหรับการออมและลงทุน
การบริหารเงินตามสัดส่วนเหล่านี้ จะช่วยลดโอกาสการใช้จ่ายเกินตัว และทำให้ถึงเป้าหมายทางการเงินที่ตนเองตั้งไว้ให้เป็นจริงได้
4. เก็บก่อนแล้วค่อยใช้เสมอ
ยึดหลักออมก่อนใช้ คือ หักเงินออมทันทีที่ได้เงินเดือน เช่น ออม 10-20% ของรายได้ประจำทุกเดือน หรือใช้ตารางออมเงินช่วยสร้างวินัยทางการเงิน
ลองคิดว่าการเก็บเงินเป็นรายจ่ายที่เราต้องจ่ายทุกเดือน จะช่วยให้เก็บเงินได้ดียิ่งขึ้น หรือหากว่าใครกลัวไม่ได้ผล ลองฝากประจำ และตั้งค่าในบัญชีสำหรับการลงทุนแบบ DCA แบบหักทุกเดือน ก็จะช่วยให้เงินออมให้เพิ่มพูนมากยิ่งขึ้น
5. การบริหารจัดการหนี้สินให้มีประสิทธิภาพ
การเป็นหนี้ไม่ใช่สิ่งเลวร้าย เพียงเราต้องจัดการการเงินและบริหารหนี้อย่างเป็นระบบ เพื่อปลดหนี้ได้อย่างรวดเร็ว และไม่กระทบต่อค่าใช้จ่ายในชีวิตประจำวัน
เทคนิคการบริหารหนี้ที่มีประสิทธิภาพ
- รวบรวมข้อมูลหนี้ทั้งหมด เพื่อให้เห็นภาพรวมที่ชัดเจน
- จัดลำดับหนี้ที่ต้องชำระ แนะนำให้เลือกหนี้ที่ดอกเบี้ยสูงสุด หรือโปะหนี้ก้อนที่เล็กสุดก่อน
- พยายามเจรจาหรือมองหาการปรับอัตราดอกเบี้ยให้ลดลง เพื่อลดจำนวนเงินที่ต้องจ่าย
- หลีกเลี่ยงการก่อหนี้โดยไม่จำเป็น
เมื่อสามารถควบคุมและบริหารหนี้ได้ ก็จะช่วยให้มีเงินเหลือสำหรับออมและลงทุนในอนาคต
6. สร้างแหล่งรายได้เสริม
อย่าพึ่งพาเพียงรายได้ทางเดียว ลองหารายได้เสริมจากทักษะที่มี เช่น ขายของออนไลน์ ทำงานฟรีแลนซ์ หรือลงทุนในสินทรัพย์ที่สร้างผลตอบแทนระยะยาว
การมีรายได้หลายทางช่วยเพิ่มความมั่นคงทางการเงินและลดความเสี่ยงในยามเศรษฐกิจไม่แน่นอน เวลาที่เกิดเหตุฉุกเฉินจะได้ไม่เคว้ง มีรายได้ทางอื่นมารองรับ
7. วางแผนการลงทุนตามความเสี่ยงที่รับได้
วิธีการเพิ่มพูนเงินออมของเรา นอกจากการหารายได้เสริมแล้ว การเริ่มลงทุนก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่ง ซึ่งหากว่าเรารู้จักกระจายความเสี่ยง ก็จะช่วยให้พอร์ตฯ ของเราเติบโตได้อย่างมั่นคง
ดังนั้นก่อนลงทุนควรประเมินระดับความเสี่ยงที่รับได้ (Risk Tolerance) และเลือกสินทรัพย์ให้เหมาะสม เช่น
- ความเสี่ยงต่ำ เลือกลงทุนในกองทุนรวมตราสารหนี้ และเงินฝากประจำ
- ความเสี่ยงปานกลาง ให้เลือกกองทุนผสม และหุ้นปันผล
- ความเสี่ยงสูง เลือกลงทุนในหุ้นรายตัว และกองทุนต่างประเทศ
อย่างไรก็ตาม อย่าลืมตั้งเป้าหมายในการลงทุน เพราะการลงทุนที่ดีต้องสอดคล้องกับเป้าหมายและระยะเวลาด้วย
8. ปิดความเสี่ยงทางการเงิน ด้วยการทำประกันชีวิตและประกันสุขภาพ
หนึ่งในหลักสำคัญของการวางแผนการเงิน คือการปิดประตูความเสี่ยงทางการเงิน อย่างการทำประกันชีวิต และประกันสุขภาพ เพื่อคุ้มครองรายได้และลดภาระค่าใช้จ่ายเมื่อเกิดเหตุไม่คาดฝัน การมีประกันที่เหมาะสมคือเกราะป้องกันทางการเงินในระยะยาว โดยแนะนำให้ทำประกันภัยดังต่อไปนี้
- ประกันความคุ้มครอง เพื่อเก็บเงินก้อนเอาไว้ให้ตัวเองและคนข้างหลังกรณีที่เสียชีวิต
- ประกันสะสมทรัพย์ ออมเงินไปพร้อมกับรับความคุ้มครองชีวิตไปพร้อม ๆ กัน
- ประกันสุขภาพและประกันโรคร้ายแรง ลดภาระค่ารักษาพยาบาลในยามเจ็บป่วย
นอกจากนี้การทำประกันวินาศภัยอย่างประกันบ้าน ประกันรถยนต์ ก็เป็นอีกทางเลือกหนึ่งที่ช่วยปิดความเสี่ยงทางการเงินด้วยเช่นกัน
9. การเก็บเงินสำรองฉุกเฉิน
เราควรมีเงินสำรองฉุกเฉินอย่างน้อย 3-6 เท่าของรายจ่ายต่อเดือน เพื่อใช้ในกรณีตกงาน เจ็บป่วย หรือเหตุฉุกเฉินทางการเงิน การเก็บเงินก้อนนี้ยังจะช่วยให้ไม่ต้องไปหยิบยืมเมื่อเกิดเหตุไม่คาดฝัน แต่หากไม่ได้ทำงานประจำ แนะนำให้เก็บเงินสำรองฉุกเฉินไว้อย่างน้อย 6 เท่า แต่หากเป็นข้าราชการหรือทำงานประจำที่ค่อนข้างมั่นคง อาจจะเก็บเอาไว้ที่อย่างน้อย 3-6 เท่าได้
10. ทบทวนและปรับปรุงแผนการเงินอย่างสม่ำเสมอ
แผนการเงินที่ดีควรมีการติดตามผลและปรับปรุงทุกปี โดยคำนึงถึงปัจจัยชีวิตที่เปลี่ยนแปลง เช่น รายได้เพิ่มขึ้น ภาระหนี้ลดลง หรือเศรษฐกิจผันผวน การทบทวนแผนช่วยให้คุณไม่หลงทาง สามารถปรับกลยุทธ์และวิธีบริหารเงินให้เหมาะสมกับเป้าหมายปัจจุบัน
11. เรียนรู้และพัฒนาความรู้ด้านการบริหารการเงินส่วนบุคคล
ติดตามข่าวสารทางการเงิน ศึกษาหลักการลงทุน หรือเข้าคอร์สออนไลน์ด้านการเงิน เพื่อพัฒนาความเข้าใจเรื่องการออม การลงทุน และการบริหารความเสี่ยง ยิ่งมีความรู้มากเท่าไร การตัดสินใจทางการเงินก็จะยิ่งมั่นใจและแม่นยำมากขึ้น
12. ใช้เครื่องมือและเทคโนโลยีช่วยวางแผนการเงิน
ปัจจุบันมีแอปพลิเคชันบริหารการเงินมากมาย เช่น แอปบันทึกรายจ่าย แอปวิเคราะห์การลงทุน หรือแอปเปรียบเทียบประกันภัย ช่วยให้คุณจัดการรายได้และติดตามเป้าหมายได้ง่ายขึ้น อีกทั้งการใช้เทคโนโลยียังจะช่วยให้คุณสามารถวางแผนการเงินได้อย่างมีประสิทธิภาพและแม่นยำกว่าเดิม
เตรียมความพร้อมและวางแผนการเงินด้วยการซื้อประกันภัยวันนี้ เพื่อช่วยให้แผนการเงินของคุณมีประสิทธิภาพและปลอดภัยยิ่งขึ้น พรูเด็นเชียล ประเทศไทย ขอแนะนำแผนประกันภัยที่คุ้มค่า ที่สามารถช่วยให้การวางแผนการเงินของคุณมั่นคงและอุ่นใจ
- ประกันสะสมทรัพย์ สร้างวินัยทางการออม และสร้างความมั่นคงทางการเงิน
- ประกันสุขภาพ ไม่ต้องสำรองจ่าย (เมื่อเข้ารักษาตัวกับโรงพยาบาลคู่สัญญา) เจ็บป่วยกะทันหัน ไม่ต้องใช้เงินเก็บ
ที่สำคัญการทำประกันภัยบางแผนยังสามารถนำเบี้ยประกันภัยไปลดหย่อนภาษีได้ตามที่กฎหมายกำหนด เลือกแผนที่ใช่จากพรูเด็นเชียล ประเทศไทย ได้เลย
หมายเหตุ
- ความคุ้มครองขึ้นอยู่กับแผนประกันภัยที่เลือก
- เงื่อนไขความคุ้มครองเป็นไปตามที่กรมธรรม์กำหนด
- ผู้ซื้อควรทำความเข้าใจรายละเอียดความคุ้มครอง และเงื่อนไขก่อนตัดสินใจทำประกันภัยทุกครั้ง
ข้อมูลอ้างอิง
- Corporate Finance Institute. (n.d.). SMART goal: Definition, guide, and importance of goal setting. https://corporatefinanceinstitute.com/resources/management/smart-goal/
คำถามที่ถามบ่อยเกี่ยวกับการวางแผนทางการเงิน
ให้พยายามรักษาสัดส่วน 20% สำหรับการออม/ลงทุนไว้ให้ได้เป็นหลัก จากนั้นให้พิจารณาปรับลดสัดส่วน 30% สำหรับความสุขส่วนตัวลงก่อนเพื่อนำไปเพิ่มในส่วนที่จำเป็น (เช่น ปรับเป็น 60/20/20) หากไม่สามารถลดค่าใช้จ่ายได้อีก ทางออกที่ดีที่สุดคือการหารายได้เสริมเพื่อขยายฐานรายได้แทน
ควรเน้นการเรียนรู้ 3 ด้านหลัก ได้แก่
- เศรษฐกิจมหภาค เพื่อทำความเข้าใจอัตราเงินเฟ้อและดอกเบี้ย
- การบริหารความเสี่ยงแบบองค์รวม โดยการเรียนรู้เรื่องการกระจายความเสี่ยง (Asset Allocation) ระหว่างสินทรัพย์ต่าง ๆ
- การประเมินมูลค่า เพื่อศึกษาหลักการที่แท้จริงของสินทรัพย์ลงทุนใหม่ ๆ ก่อนตัดสินใจตามกระแส
ผลิตภัณฑ์แนะนำ